Alzackie jarmarki bożonarodzeniowe

Region Francji położony w jej północno-wschodniej części. Alzacja. Je się tu kapustę kiszoną i sporo kiełbasy, często odwiedza się sąsiadujące Niemcy i Szwajcarię, a w wolnych chwilach chodzi się na spacer po okolicznych winnicach. To wszystko przez cały rok. Ale z końcem listopada, aż do Świąt Bożego Narodzenia, a czasem i do Nowego Roku przychodzi czas na świąteczne jarmarki, czyli marchés de Noël.

Wstęp do Alzacji

Małe miasteczka Alzacji często przypominają wnętrze bajek dla dzieci. Kto był w Eguisheim czy Riquewihr, dobrze wie, o czym mówię. Te kolorowe domki, rzeźbione futryny, doniczki czerwonych i różowych pelargonii w oknach. Artystyczne i estetyczne zamiłowania widać w strojeniu witryn, sklepowych szyldach, a w końcu w ilości sklepików z rękodziełem oraz małych malarskich ateliers.

Taka cukiernia na przykład. Otwarta na główną ulicę starówki Riquewihr. Na kilka metrów dookoła płynie nęcący zapach pieczonych ciastek, wanilii, rodzynek i rumu. Pierwszy stopień kuszenia – do sklepiku nie ma drzwi, więc wystarczy przystanąć i wyciągnąć rękę. Drugi stopień  – pani cukiernik z koszem jeszcze ciepłych macarons chodzi i częstuje przechodniów niezależnie od tego, czy potem kupią jakąkolwiek ilość, czy też nie.

Parę kroków dalej wchodzisz do piwnicy winiarskiej. Spróbujesz wina, które powstało z gron zebranych w winnicy otaczającej miasteczko. Następne parę metrów spaceru i jesteś w sklepie z piernikami. Taki profil. Ciasta, ciasteczka, pierniczki, paczki z przyprawami korzennymi, foremki do wykrawania, konfitury, książki kucharskie. Wszystko, co tylko w jakiś sposób wiąże się z tematem. Wchodząc zanurzasz się w zapachu cynamonu, wychodzisz odrobinę oszołomiony. Jak dziecko, które mogło bezkarnie zajrzeć do chatki z piernika.

No dobrze… Miało być o adwencie.

Adwent po alzacku

Zbliżają się Święta. Coraz bliżej, coraz bliżej. W alzackim świecie z bajki zaczynają się dziać jeszcze bardziej magiczne rzeczy. Miejscowi nazywają te cuda marchés de Noël, czyli jarmarki bożonarodzeniowe. Każde miasto w regionie, duże czy zupełnie malutkie, organizuje swój własny program. Po pierwsze ulice, domy, drzewa, sklepy zaczynają uginać się pod bożonarodzeniowymi ozdobami. Po drugie w centrum miasta otwierają swoje podwoje świąteczne stragany. Budki z czymś do zjedzenia oraz stoiska z alzackim rękodziełem. Atmosfera jest niezwykła.
A my przejdziemy się dziś po adwentowej Miluzie.

Mulhouse i jej marché de Noël

Wieczór, wychodzisz na miasto. Od razu widać, że coś musiało się zmienić. Miluza zazwyczaj idzie spać z kurami, a pustymi ulicami na zeschłych liściach ślizga się nuda. A teraz? im bliżej centrum, tym trudniej przebić się przez gęstniejący tłum. Zresztą sam zwalniasz. Dookoła tyle rzeczy, dla których chce się przystanąć i popatrzeć.

Dekoracje, wielkie oświetlone choinki, widziałeś już nie raz. Ale tu każda ulica ozdobiona girlandami, w oknach mienią się światełka i prężą bombki. Żebyście wiedzieli, co się dzieje w Strasbourgu i Colmar.. tam dopiero.. Zachwycająco!

Zatrzymujesz się nie tylko z powodu błyskotek. Pieczone kasztany, kubek grzanego wina czy cydru, wreszcie – jakie to francuskie – ciepły naleśnik z nutellą. Kolejka? Trzeba poczekać? Nie szkodzi nic a nic. Nie jest w końcu tak lodowato, nawet dość zacisznie jak na zimę.

Skoro natomiast jesteśmy w Alzacji, to znaczy, że regionalna kuchnia również ma coś od siebie do dodania. Tartes flambées, mieszanki z ziemniaków i kiełbasek na gorąco i inne słone dania i przekąski. Nie wszyscy w końcu muszą kochać słodkie.

Zjadłeś? Z kubkiem grzańca idziesz dalej. Wchodzisz na centralny plac miasta, place de la Réunion, nad którym majestatycznie królują strzeliste wieże kościoła Saint-Étienne. Wchodzisz na schody tegoż, masz dzięki temu szeroką perspektywę. Po lewej kręci się karuzela dla dzieci – jakie to francuskie – a po prawej ogromne koło diabelskiego młyna. W żółtych fotelach można wznieść się ponad dachy i spojrzeć z góry jak alzacki bocian. Przed tobą na wprost rzędy budek artystów i drobnych rzemieślników, kucharzy i wszystkich, którzy produkują produkty regionalne i wyroby własne. Serce jarmarku.

Ciąg dalszy spaceru

Wchodzisz więc między stoiska. Alzackie kiełbasy, miody prosto z pasieki, bretzle z grubą solą albo tartym serem. Ale przede wszystkim różne twory alzackiej wyobraźni artystycznej. Glina, szkło, drewno, tkaniny. Przede wszystkim wybór dekoracji na choinkę i stół wigilijny, chmura bombek i zawieszek. Niektóre prawdziwe cuda i sztuka. Obok nich przedmioty różne bardziej uniwersalne, do kuchni, salonu czy ogrodu. Dzwonki, świeczniki, rzeźby. Osobną reprezentacją są kolczyki, bransoletki i naszyjniki. W sąsiedztwie piętrzą się paczki cukierków, kwadraty pierników i manale. Nie wspominając o świątecznych ciasteczkach, stanowiących bardzo mocną alzacką tradycję okołoświąteczną.

Tłum i gwar na rynku tą późną porą grudniowego wieczoru. Można jeszcze wejść pozwiedzać zasoby Muzeum Historycznego – wejście z tego samego placu, przyjemność za darmo. A jak się dobrze trafi, to i na koncert muzyki świątecznej (ale nie karaoke z „Last Christmas” Whamu, tylko raczej orkiestry smyczkowe czy dęte lub chóry i chorały) w kościele St.Étienne.

Alzacja, jarmarki bożonarodzeniowe, grudzień, oto kwintesencja świątecznego uroku. Jak byście byli w okolicy, to nie możecie tego przegapić! 🙂

Może znacie ciekawe tradycje adwentowo-świąteczne innych regionów Francji?
Napiszcie!

PS. Inne teksty na blogu, które mogą Cię zainteresować:

• Lokalne smakołyki z jarmarków bożonarodzeniowych, czyli kulinarne prezenty z Alzacji
• Grzane wino po alzacku
• 5 powodów, dla których warto wybrać się do Kaysersberg zimą

.

PS2. Jeśli jedziesz zimą do Alzacji, na pewno przyda Ci się mój zimowy przewodnik po Alzacji. Oszczędzisz mnóstwo czasu na przygotowaniu podróży i zwiedzania. Gwarantuję wiedzę lokalsa i słowiańską wrażliwość.